Komisja Europejska
przedłożyła dzisiaj sprawozdanie dotyczące funkcjonowania dyrektywy o
audiowizualnych usługach medialnych. Dyrektywa ta umożliwia swobodny
obieg treści audiowizualnych i służy osiągnięciu ważnych celów leżących
w interesie publicznym poprzez zakaz nawoływania do nienawiści, ochronę
małoletnich przed szkodliwymi dla nich treściami oraz promowanie europejskich utworów audiowizualnych.

W sprawozdaniu
najwięcej miejsca poświęcono kwestii praktyk reklamowych oraz potrzebie
pogłębienia refleksji nad zagadnieniami telewizji hybrydowej
(skomunikowanej z internetem). W wyniku analizy Komisja zamierza:

  • w drugiej połowie br. uruchomić
    konsultacje społeczne poświęcone telewizji hybrydowej;

  • w 2013 r. zaktualizować swoje wytyczne
    dotyczące reklamy telewizyjnej.

„Sprawozdanie
pokazuje, że dyrektywa spełnia swoje zadanie, ale nie możemy lekceważyć
zmian wynikających z rozwoju technologii internetowych, w rodzaju
telewizji hybrydowej” – stwierdziła wiceprzewodnicząca Komisji
Europejskiej Neelie Kroes.

Wdrożenie
dyrektywy

25 państw członkowskich zgłosiło Komisji
pełną transpozycję dyrektywy do swoich przepisów krajowych. Jedynie
Polska i Belgia muszą jeszcze dokonać niezbędnych dostosowań w swoim
ustawodawstwie.

Reklama

Czas trwania spotów reklamowych i
dotyczących telesprzedaży w programie telewizyjnym nie może przekraczać
12 minut na godzinę. W sprawozdaniu wskazano na fakt, że stosowanie
tego przepisu doprowadziło do pojawienia się nowych formatów
reklamowych. Nowe rodzaje reklam telewizyjnych wprowadzono na przykład
w Hiszpanii, przy czym władze tego kraju nie traktowały ich jako spoty
reklamowe w rozumieniu dyrektywy. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał
jednak, że te nowe formaty są również objęte definicją spotu
reklamowego i muszą być uwzględniane przy obliczaniu dwunastominutowego
udziału reklam w godzinie nadawanego programu.

W okresie, którego dotyczy sprawozdanie,
Komisja monitorowała praktyki reklamowe w ośmiu państwach
członkowskich. W szeregu państw członkowskich ograniczenie reklam do 12
minut w ciągu godziny programu jest regularnie naruszane. W związku z
tym do tych państw członkowskich wysłane zostały pisma administracyjne
i trwają dyskusje w tej kwestii. Komisja będzie w dalszym ciągu
monitorować przestrzeganie przez państwa członkowskie przepisów
dotyczących reklamy, a w razie potrzeby gotowa jest wszcząć
postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Napoje
alkoholowe

W monitorowanych państwach członkowskich
reklama napojów alkoholowych stanowi między 0,8 proc. a 3 proc. ogółu
reklam nadawanych w ramach świadczenia audiowizualnych usług
medialnych, za podstawę obliczeń biorąc całkowitą liczbę spotów
nadawanych w okresie objętym monitorowaniem. Nie stwierdzono w tym
przypadku wyraźnych naruszeń.

Wdrażając wymogi dyrektywy dotyczące
reklam napojów alkoholowych, 22 państwa członkowskie wprowadziły w tym
zakresie nieco surowsze zasady w odniesieniu do nadających je kanałów,
reklamowanych produktów lub czasu emisji.

Dzieci

Zgodnie z przepisami dyrektywy, handlowy
przekaz audiowizualny (reklama) nie może wyrządzać moralnej ani
fizycznej szkody osobom małoletnim. Oznacza to, że nie może on:
bezpośrednio nakłaniać osób małoletnich do kupna lub najmu produktu lub
usługi, wykorzystując ich brak doświadczenia lub łatwowierność;
bezpośrednio zachęcać osób małoletnich, by przekonali rodziców lub
osoby trzecie do kupna reklamowanych produktów lub usług; wykorzystywać
szczególnego rodzaju zaufania, jakim osoby małoletnie darzą rodziców,
nauczycieli lub inne osoby; bez uzasadnienia pokazywać osób małoletnich
w niebezpiecznych sytuacjach.

Analiza treści 100 najczęściej
nadawanych spotów reklamowych wykazała, że przepisy dyrektywy dotyczące
ochrony osób małoletnich w odniesieniu do reklamy były rzadko
naruszane. Podobnie jak w przypadku reklamy alkoholu, ze względu na
precyzyjne sformułowanie stosownych przepisów odnotowano tylko
nieliczne przypadki naruszenia dyrektywy. Wydaje się jednak, że w
reklamie telewizyjnej często stosowane są techniki reklamowe
ukierunkowane na osoby małoletnie.

Pięć państw
członkowskich zakazuje nadawania reklam w programach dla dzieci. Cztery
państwa członkowskie nałożyły częściowy zakaz lub inne ograniczenia
dotyczące nadawania reklam w programach dla dzieci (w odniesieniu do
czasu emisji lub określonych produktów), natomiast siedem państw
członkowskich zabrania pokazywania logo sponsorów w programach dla
dzieci1.

Dyskryminacja

W sprawozdaniu
przeanalizowano również kwestie dyskryminacji ze względu na płeć i
stereotypów związanych z płcią w 100 najczęściej nadawanych spotach
reklamowych w ośmiu państwach członkowskich.
Stereotypowe przedstawienia ról
przypisywanych płciom stwierdzono w 21–36 proc. analizowanych reklam.
Jednakże w niektórych państwach członkowskich szereg pozycji
społecznych, zawodów lub produktów jest bardziej systematycznie
kojarzony z określoną płcią. Jak podsumowano w sprawozdaniu, żaden z
objętych analizą krajów nie okazał się odporny na tego rodzaju
przedstawienia płci opierające się na stereotypach.

W związku z powyższym Komisja będzie
kontynuować monitorowanie wdrożenia przepisów dotyczących reklamy przez
państwa członkowskie i w 2013 r. zaktualizuje swój komunikat
wyjaśniający w sprawie niektórych aspektów przepisów dotyczących
reklamy telewizyjnej.

Telewizja
hybrydowa

Telewizja hybrydowa („Connected TV”,
„Hybrid TV”) stanowi kolejny etap procesu określanego jako
„konwergencja”, prowadzącego do stopienia internetu i telewizji.
Wyposażenie tradycyjnych odbiorników telewizyjnych w moduły
umożliwiające połączenie z internetem pozwala użytkownikom swobodnie
wybierać pozycje z katalogu programów i korzystać z dodatkowych usług
na żądanie, jak również z treści oferowanych w internecie.

Usługi telewizji hybrydowej są obecnie
oferowane w Niemczech i we Włoszech, a wkrótce zostaną wprowadzone we
Francji i w Zjednoczonym Królestwie. Chociaż liczne sprzedawane obecnie
odbiorniki telewizyjne są już odpowiednio wyposażone, jedynie 20–30
proc. z nich jest faktycznie podłączonych do internetu. Na dzień
dzisiejszy w europejskich gospodarstwach domowych podłączonych jest 47
mln skomunikowanych urządzeń, w tym odbiorników telewizji hybrydowej,
konsol do gier, autonomicznych set-top boksów, odtwarzaczy Blu-ray oraz
set-top boksów telewizji płatnej. W obliczu rosnącej liczby obywateli
mających dostęp do szybkiego internetu oraz dalszego upowszechniania
odpowiednich urządzeń i dostępnych treści można oczekiwać, że w ciągu
najbliższych kilku lat telewizja hybrydowa będzie się rozwijać
stosunkowo dynamicznie.

Aby zagwarantować europejskim obywatelom
pełnię korzyści płynących z nowych usług oraz wysokiej jakości dostęp
do utworów audiowizualnych za pomocą urządzeń skomunikowanych, przy
jednoczesnym zapewnieniu należytej ochrony, Komisja rozpocznie jeszcze
przed końcem tego roku konsultacje społeczne w tej kwestii.

źródło: Komisja Europejska

Kan