Ostatnie lata przyniosły wzrost świadomości ekologicznej. Ograniczamy swój wpływ na środowisko naturalne w coraz większym zakresie, a ekologia cyfrowa to kolejny naturalny element tego procesu, którego wymagamy także od pracodawców. Widać to w raporcie theprotocol.it, w którym aż 45% badanych związanych z branżą IT wskazuje, że ważne jest, czy rozwiązania technologiczne, przy których pracują, mają negatywny wpływ na środowisko naturalne. Pod lupę trafia także AI – jej etyczne i ekologiczne wykorzystanie, ale także przyszłość branży i ich miejsc pracy. Jak pokazują dane z raportu, osobiste postawy pracowników z pewnością stają się coraz ważniejsze z perspektywy organizacji.

  • 7 na 10 osób pracujących w IT uważa za niezbędne wypracowanie zasad korzystania z AI z firmach.
  • 59% badanych specjalistek i specjalistów IT przyznaje, że rozwój sztucznej inteligencji jest niepokojący dla nich w kontekście bezpieczeństwa zatrudnienia.
  • 67% badanych osób z IT oczekuje od pracodawców jasnego komunikowania planów rozwoju kompetencji AI w obszarach nowych technologii.

 

Wierzymy w AI, ale widzimy wyzwania

Sztuczna inteligencja to ważny element światowego biznesu tu i teraz. Najczęściej wspieranymi przez AI branżami, w których automatyzuje się procesy są marketing, obsługa klienta, e-commerce, planowanie i analiza finansowa. Sztuczna inteligencja zaczęła też odgrywać ważną rolę w branży IT. Wzrosty widoczne są także na rynku pracy. Porównując III kwartał 2024 do analogicznego okresu w 2023 pod kątem ofert pracy na stanowiska związane ze sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym, obserwujemy wzrosty na poziomie 136% dla serwisu theprotocol.it oraz na poziomie 46% dla serwisu Pracuj.pl. Są to setki nowych ogłoszeń, a w obecnym kwartale liczba ta osiąga blisko tysiąc ogłoszeń w specjalizacji AI/ML dla każdego z portali. Przedstawiciele branży są zgodni – niezbędne jest wypracowanie zasad korzystania z AI, by dbać o prawa autorskie – tak uważa aż 7 na 10 osób zapytanych w badaniu theprotocol.it „Polacy na cyfrowej równoważni. Cyfrowy ślad technologii 2024”. Co równie ważne, specjalistki i specjaliści IT oczekują również transparentności w kontekście wykorzystywania AI w firmach. 67% ankietowanych uważa bowiem, że firmy z branży IT powinny otwarcie komunikować, w jaki sposób dbają o etyczne wykorzystanie sztucznej inteligencji w projektach.

To o tyle ważne, że skala oraz liczba obszarów wykorzystujących sztuczną inteligencję w biznesie będzie systematycznie rosnąć – to opinia, którą podziela polski biznes. Konsekwencją będzie wzrost nakładów na rozwój AI planowany przez polskie przedsiębiorstwa. Jak wynika z danych SAP największe wzrosty środków przeznaczanych na AI spodziewane są w bezpieczeństwie (57%) oraz zarządzaniu danymi (56%). Zbliżony wynik uzyskały także obszary związane z marketingiem i obsługą klienta (odpowiednio 56% i 55%). Potwierdza to, że firmy które nie zdecydują się na inwestycje w tym zakresie, zostaną w tyle.

 

– Sztuczna inteligencja wzrasta w okresie, kiedy niezbędny jest też wysiłek w zakresie ekologii cyfrowej. Pogodzenie tych procesów będzie wymagało edukacji i zmian. Dlaczego? Po pierwsze wspomniany mix realnie wpłynie na każdą osobę pracującą w firmie (praktyczne zmiany w zakresie działań ekologicznych czy związanych ze zrównoważonym rozwojem, ale też rosnącej popularności AI będzie odczuwał w codziennej pracy każda i każdy z nas). Po drugie zmiany wynikające z raportowania ESG będą wymagały nowych kompetencji, budowanych stopniowo przez pracowniczki i pracowników. Dlatego też osoby, które w ciągu najbliższych dwóch lat zdecydują się na zmianę pracy, będą szukać w ofertach informacji, czy firma planuje rozwój w budowaniu kompetencji z obszaru ESG wśród zespołów. ESG rozumiem tutaj oczywiście jako zespół wskaźników, ale te z kolei zawierają w sobie elementy związane z praktycznym wdrażaniem ekologii cyfrowej: wpływ funkcjonowania firmy na dobro środowiska i klimatu, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa (także cyfrowego) i higieny pracy, czy wreszcie jakość wdrażanych procesów zarządzania i kontroli wewnętrznej. Z kolei dla pracodawców istotną umiejętnością będzie korzystanie – komentuje Piotr Trzmiel, Dyrektor ds. Rozwoju Biznesu, theprotocol.it.

 

Pracownicy bardziej pragmatyczni

Sztuczna inteligencja to czynnik, który budzi wiele pytań, szczególnie zaś w branży IT. Dlaczego? Otóż dotychczas w dyskusjach o automatyzacji pracy w minionych latach zdecydowanie skupiano się na zawodach z kategorii blue collars (a więc wykonywanych przez pracowników fizycznych), a także m.in. związanych z procesami produkcyjnymi czy obsługą klientów. Rozpowszechnienie modeli generatywnej sztucznej inteligencji, a także wpływ innych czynników na branżę IT sprawiły, że wśród pracowników widoczne są obawy o stabilizację zawodową, szczególnie w dziedzinie programowania. Te odczucia potwierdzają wyniki badania „Polacy na cyfrowej równoważni. Cyfrowy ślad technologii 2024” theprotocol.it, zgodnie z którymi blisko 6 na 10 specjalistów IT traktuje rozwój sztucznej inteligencji jako niepokojący dla pracowników branży pod kątem bezpieczeństwa zatrudnienia czy też możliwości uzyskania zatrudnienia w nowym miejscu w przyszłości. Niepokój częściej wyrażają mężczyźni (61%, przy 55% kobiet) oraz pracownicy IT z najstarszej i najmłodszej grupy wiekowej (66% w grupie 45-65 oraz 59% w grupie 18-24).

Aż 67% specjalistów IT uczestniczących w badaniu theprotocol.it przyznaje też, że oczekują od pracodawców jasnego komunikowania planów rozwoju kompetencji AI u swoich pracowników w obszarach nowych technologii. W tym kontekście przy tworzeniu ogłoszeń o pracę warto podkreślać działania szkoleniowe oraz rozwojowe, oferowane pracownikom w dziedzinie sztucznej inteligencji

 

– Technologie AI mogą wspierać zrównoważony rozwój, ale budzą też niepokój o rolę człowieka w tej układance. Powinniśmy pamiętać, że AI jest narzędziem w naszych własnych rękach, warto więc podkreślić naszą sprawczość i odpowiedzialność za sposób jej wykorzystania. Otwieramy tym zagadnieniem dyskusję na temat naszych relacji z technologią i wpływu, jaki ma ona na społeczeństwo oraz środowisko naturalne. Edukacja w zakresie kompetencji cyfrowych powinna być częścią strategii przedsiębiorstw. Przyniesie to korzyści zarówno pracownikom, jak i zachęci potencjalnych kandydatów do związania się z firmą, która będzie chciała inwestować w ich rozwój. Firmy powinny jasno komunikować swoje ekologiczne inicjatywy, budując tym samym zaufanie do marki i inspirując inne organizacje do podobnych kroków. – uważa Justyna Janczur, Recruitment Team Lead w Codibly.

 

Co interesujące, grupą badanych, która te oczekiwania wyrażała wyraźnie częściej, były kobiety zatrudnione w branży (73%, przy 64% mężczyzn). Z kolei wśród grup wiekowych takie oczekiwanie najrzadziej wyrażali najbardziej doświadczeni pracownicy (w wieku 45-65 lat) – 56%, przy stabilnym udziale ok 7 na 10 badanych w grupach wiekowych od 18 do 44 lat.

 

– Dziś, kiedy sztuczna inteligencja coraz bardziej integruje się z różnymi aspektami naszego życia, transparentność i zaangażowanie firm w rozwijanie umiejętności w tym obszarze stają się niezbędne. Widać to wyraźnie w badaniu theprotocol.it – 67% specjalistek i specjalistów IT oczekuje od pracodawców przejrzystego komunikowania planów rozwoju kompetencji AI. Kiedy doda się do tego fakt, że tę potrzebę najsilniej podkreślają osoby do 44. roku życia oraz kobiety, które coraz częściej zasilają branżę IT, rysuje się tu dość konkretnytrend. Umiejętność obsługi narzędzi AI to nie przyszłość tylko teraźniejszość — standard w branży, który umacnia się z każdym dniem. – komentuje z kolei Cezary Kuik, Product Manager w Allegro Machine Learning Research.

 

Nie tylko branżę IT, ale cały polski biznes czeka ważne wyzwanie związane z mariażem sztucznej inteligencji z ekologią cyfrową. Ważna jest świadomość, że zmiany są nieuniknione w drodze o dobro planety, a na ich czele musi stanąć człowiek, a nie sztuczna inteligencja.